KOPP-blog: geborrel uit de kelder

START GAME

Ken je dat, dat je bij jezelf een emotie bespeurt die koste wat kost binnengehouden moet worden? Dat zich ‘in de onderbuik’ iets manifesteert dat het daglicht niet kan verdragen? En dat dat – WTF – nog langzaam groeit ook? Een oud verdriet, een oude angst, zoiets… Het kelderluik staat open en de shit borrelt omhoog. Wat staat een weldenkend mens dan te doen? Sluiten dat ding, en er als de sodemieter iets heel zwaars op zetten! Bij Harry Potter staat er een driekoppige hond genaamd Pluisje op het luik, wat de moedige jonge helden van het verhaal er overigens niet van weerhoudt om in de kelder af te dalen. Echte helden weten van opruimen! Misschien durfden zij dat zomaar aan omdat het niet hun eigen kelder betrof, wie zal het zeggen. Anyway, de meesten van ons staan eerst een half leven – en tegen welke prijs!! – dat luik dicht te houden voordat we de moed vatten om het verzet op te geven. Als we dat ooit al doen. Nee, in tijden van stress en triggers loopt de druk op en zetten we steeds meer materieel en energie in om het luik dicht te houden. Dat materieel heet ‘psychische problematiek’. En we worden daar heel vaak heel moe van, ook fysiek. Tot burn-out aan toe.

De ggz helpt om de wildgroei aan ingezet materieel in de hand te houden. Cognitieve therapie leert ons dat het materiéél het probleem is, dat daar helemaal geen luik zit. Dus na de behandeling durven we van de honderd overlevingsmechanismen die erbovenop staan er wel zoveel weg te halen dat het luik nét niet gaat rammelen. Hoera, vooruitgang! Dit is evidence-based, want de symptomen verminderen. Ja, wiedes. Minder overlevingsmechanismen, dus minder symptomen. En bij het eerste trillinkje van het luik kwakken we die hele bak er weer bovenop, plus nog wat extra’s, voor de zekerheid. En dan zegt de ggz: Je moet het maar gewoon niet eng vinden, je weet nu toch dat daar niets is om bang voor te zijn? Dat is net zoiets als tegen een brildrager met min tien zeggen: Je weet nu toch wel dat je met nul beter kunt zien? Nou dan! Kijk dan gewoon met nul! Je bent uitbehandeld!

Het heeft geen zin om min tien te ontkennen, zo heeft het ook geen zin om de angst te ontkennen. Die IS er, en hij is precies even groot als dat wat we onder het luik vermoeden. Er moet wat extra gewicht op, zodat het luik dicht blijft. Dat is gewoon een natuurkundige wet, de druk aan de bovenkant moet net iets groter zijn dan die op de onderkant. Dus de angst aan de bovenkant hebben we bedekt met een laagje beschaving, overlevingsmechanismen namelijk, zoals obsessie, schuld, schaamte… wat er maar zwaar genoeg is. Onze eigen driekoppige honden. We hebben last van hen, ze stinken uit hun bek, ze versperren de weg, ze grommen nog agressief ook. Dus we klagen over ze, we vragen de ggz om ons van hen te verlossen en we bevechten ze. Maar we hebben ze daar zelf neergezet om het luik te bewaken, al vergeten we dat liever. Dan zouden we onze angst namelijk weer gaan voelen.

Goed, misschien is het zinvol om te ontdekken waar we zo bang voor zijn. We hoeven niet eens af te dalen in de kelder, al moet ik toegeven dat het bevechten van de draak in zijn eigen hol wel meer tot de verbeelding spreekt. Daarom doen publieke helden dat waarschijnlijk ook. Voor ons simpele stervelingen is dit wat je moet doen bij geborrel uit de kelder:

Stap 1: haal de laag beschaving eraf, stop met die overlevingsmechanismen en maak contact met het simpele feit dat je (doods)bang bent. Dat hoeft niet voor de hele wereld, en plein public op YouTube, dat mag ook gewoon in de besloten veiligheid van je eigen huis. Voel maar gewoon: Ik ben bang. En ervaar dat je daar niet aan dood gaat. De driekoppige hond verdwijnt, die heeft geen nut meer.

Stap 2: denk na. Er is dus gevaar onder dat luik. Wat zou het kunnen zijn? Hoe groter het voelt, hoe kleiner jij was toen het ontstond. Da’s ook een natuurwet. Hoe kleiner je zelf bent, hoe groter de wereld namelijk verhoudingsgewijs is. Als je weet hebt van je trauma’s, en je kunt ze in verband brengen met triggers die actueel zijn, kun je ongeveer inschatten wat je gaat tegenkomen als het luik op een kier gaat. Voor de sceptici: dat is het nut van ‘graven in het verleden’, dan word je niet zo verrast door dat wat er naar boven borrelt. Dat kunnen beelden/ geluiden/ gebeurtenissen zijn, maar dat wat ons zo bang maakt, zijn niet de beelden of gebeurtenissen op zich, maar dat wat we daarbij zouden kunnen gaan voelen.

Stap 3: verzet je niet. Laat gebeuren wat er gebeuren wil. Je hoeft het luik echt niet actief te openen; het gaat vanzelf open als je het niets in de weg legt. Blijf in contact met wat er gebeurt, voel wat het bij je teweegbrengt en volg eventuele neigingen tot bewegen van je lichaam. Dat wat er gebeurt, zal vanzelf ook weer ophouden en wegebben. Het luik sluit zich.

Stap 4: verdraag de gedachte dat je nu een held bent, maar dat je daarvoor van slechts weinigen erkenning zult krijgen, en van nog minder applaus. 

Stap 5: Geniet van de rust die het geeft om niet te hoeven vechten. Glimlach omdat jij weet dat je een held bent. Leef.

GAME OVER