KOPP-blog: corona-realiteiten

VORIGE MAAND HEB IK GEEN BLOG GESCHREVEN.
Uit pure nijd. Waar moet een mens over schrijven deze dagen? Mijn blogs gaan altijd over de onderwerpen die mij op dat moment bezighouden en daar had ik al over geschreven: Krona krisis. Ik was die corona meer dan zat en heb daarom in plaats van te bloggen mijn toevlucht gezocht tot het maken van animatiefilmpjes over mijn core-business, gebruik makend van de ruimte die de corona in mijn agenda teweegbracht. Helaas kom ik er nu, twee maanden na mijn vorige blog, niet onderuit. Het onderwerp beheerst nog steeds al het nieuws en het openbare leven bovendien. De pandemie gaat samen met een pan-obsessie. Dat kan ook haast niet anders; er is sprake van potentieel levensgevaar en dat triggert bijna iedereen. Zo gaat dat. 

Even voor het onderscheid: een pandemie móet samengaan met maatregelen en beleid. Dat is nodig en verstandig. Een pandemie hoeft niet per se samen te gaan met een pan-obsessie, dat is afweergedrag en dan is er dus sprake van een trigger. Wat dan weer heel normaal is, levensgevaar triggert namelijk ieders trauma. En bijna iedereen is ooit wel ergens getraumatiseerd in de hulpeloze staat waarin we allemaal begonnen zijn. Ouders zijn nou eenmaal niet heilig en ze kunnen ook niet op twee plaatsen tegelijk zijn. Kortom: triggers zijn niet abnormaal of verkeerd. Ze genereren meestal wél veel extra stress.

Zelf ben ik niet bang om ziek te worden. Ik heb een rotsvast vertrouwen in mijn gezondheid; of dat terecht is of onterecht, daar kom ik misschien ooit nog achter. Waar ik wel last van heb, is die anderhalve f#@g meter. En vooral het feit dat die met droge ogen bestempeld wordt tot ‘het nieuwe normaal’. Ik heb er járen over gedaan om te ontdekken dat andere mensen ook voedend konden zijn in plaats van alleen maar beschadigend of juist teleurstellend koud. Door mijn slechte start qua hechting was ik mijn halve leven zo bang om mensen nabij te laten komen dat ik in mijn meest vitale jaren, toen ik er nog uitzag als een godin, vrijwillig in een isolement heb geleefd. En nee, dat is allesbehalve normaal. Zoals de wereld er nu uitziet, moet ik alle zeilen bijzetten om niet teruggetrokken te worden in die oude realiteit. De anderhalvemetermaatschappij (een woord dat gelukkig, iemand maakte mij daar pas op attent, door de spellingscontrole ook niet wordt geaccepteerd!) is pas echt slecht voor mijn gezondheid. 

En ja, dat ‘teruggetrokken worden in die oude realiteit’, da’s inderdaad een trigger. En waar een trigger is, is meestal meteen ook – tèèèè-tuuuuu – een overlevingsstrategie. Zo betrap ik mij op de neiging om net te doen alsof er niets aan de hand is. Ik volg het nieuws liever minder dan meer. Ik relativeer me rot. En daarmee kom ik natuurlijk in botsing met degenen om mij heen die wél bang zijn om ziek te worden, die doen namelijk meestal het omgekeerde: ze volgen het nieuws op de voet en vergroten de betekenis ervan eerder uit. 

Beide bewegingen kunnen erger, hoor. Ik gebruik geen woorden als massahysterie om de pandemie te relativeren en niemand in mijn omgeving geeft 5G de schuld om de boel nog eens lekker extra op te schudden. De afweer blijft rondom mij gelukkig binnen aanvaardbare proporties. Met andere woorden: de afweer krijgt geen kans om nieuwe schade aan te richten.

De pan-obsessie is wél beschadigend. Er is een pandemie, dus er zijn slachtoffers, echte en degenen die de Slachtofferrol kiezen. Dat maakt dat de hele wereld maar al te gemakkelijk in de dramadriehoek* terechtkomt. We worden allemaal opgeroepen om Redder te zijn. Als wij onszelf iets ontzeggen, vallen er minder slachtoffers. Doen we dat niet, of in andermans ogen niet goed genoeg, dan komen de Aanklagers in actie en die delen schuld uit. Als jij je niet gedraagt, ben je schuldig aan de dood van anderen. Iedereen gaat op iedereen letten en het gaat over van alles en nog wat, maar niet meer over corona, de werkelijke moordenaar. Wat ons goed uitkomt, want corona is beangstigend. Dit is de functie van de dramadriehoek; het afleiden van de aandacht ten koste van het voeren van ‘het echte gesprek’. Wat zoveel betekent als: het gezamenlijk onder ogen zien van de realiteit en het nemen van de verantwoordelijkheid voor onze eigen emotionele reacties.

Even voor de duidelijkheid: er zijn ook slachtoffers, aanklagers en redders in deze pandemie die niet aan de pan-obsessie bijdragen. Die slachtoffers zijn de zieken en hun geliefden, de aanklagers zijn degenen die signaleren waar het beleid bijgestuurd moet worden en de artsen en verpleegkundigen zijn degenen die levens redden. In deze groepen wordt het echte gesprek meestal wél gevoerd; deze mensen zitten er met hun neus bovenop en hebben niet de luxe om zich met geneuzel bezig te houden. 

Ik zit er, net als de meeste mensen, niet met mijn neuzel bovenop. En ik wil ook niet bijdragen aan de pan-obsessie. Je daarin niet laten meezuigen is voor iedereen, maar speciaal voor ons KOPP’ers, best een flinke uitdaging. Want door middel van schuldgevoel (Doe het voor ons!) worden we dus in de reddersrol gemanipuleerd en wie die rol niet accepteert, wordt aangeklaagd. Dat is een verschijnsel dat veel KOPP’ers maar al te goed kennen. De verantwoordelijkheid toegeschoven krijgen voor leed dat niet door ons veroorzaakt is, maar door de problematiek van onze ouder. Variërend van: Hou je nou een beetje in, anders raakt je moeder weer overstuur tot als jij uit huis gaat, pleeg ik zelfmoord en alles daar tussenin. We hebben al zo jong geleerd dat wij voor alles en iedereen verantwoordelijk zijn, dat we niet eens meer voelen dat we ook een eigen wil en een eigen verantwoordelijkheid hebben. En een eigen keuze mogen maken. 

Ik roep alle KOPP’ers daarom op: word je eens bewust van die zuigende dramadriehoek. Probeer het op te merken als je erin terecht komt, dat is al een belangrijke eerste stap. Het is echt geen zonde om boos of bang te zijn vanwege die k-corona. Voel dat gewoon, maak er contact mee. Dan heb je al dat obsessieve geneuzel niet nodig. 

*De drie rollen in de dramadriehoek, een concept van de Transactionele Analyse (TA) worden met een hoofdletter geschreven. Redder, Slachtoffer en Aanklager.